Độ Bền Va Đập Tường Panel ALC: Test TCVN 12868:2020 & BS 5234 | Càn Thanh

Vì sao cần kiểm chứng độ bền va đập của tường nhẹ?

Một trong những lo ngại phổ biến khi chuyển từ tường gạch nung truyền thống sang vật liệu nhẹ như Panel ALC là: liệu tường có đủ chắc chắn để chịu va đập trong quá trình sử dụng - từ va chạm đồ vật, trẻ em chơi đùa, đến các tình huống đông người tì đè (hành lang, cầu thang, khu vực công cộng)?

Để trả lời câu hỏi này bằng dữ liệu thay vì lời khẳng định suông, tường Panel ALC E-Block đã trải qua  chương trình thử nghiệm độc lập, thực hiện ở ba thời điểm và theo ba hệ tiêu chuẩn khác nhau. Toàn bộ được trình bày minh bạch dưới đây, kèm mốc thời gian và tiêu chuẩn áp dụng của từng đợt.

Một điểm ít ai nói ra: thử va đập không phải chỉ tiêu bắt buộc

Đây là chi tiết đáng chú ý khi đọc tiêu chuẩn hiện hành. TCVN 12867:2020 - tiêu chuẩn yêu cầu kỹ thuật cho tấm tường bê tông khí chưng áp cốt thép - liệt kê các chỉ tiêu bắt buộc tại mục 5.3 gồm: cường độ chịu nén và khối lượng thể tích, độ co khô, bảo vệ cốt thép chống ăn mòn, khả năng chịu uốn và khả năng treo vật nặng. Trong danh sách đó không có khả năng chịu va đập.

Phương pháp thử va đập vẫn được quy định đầy đủ tại Điều 12 của TCVN 12868:2020, nhưng đây là phép thử thực hiện theo yêu cầu của chủ đầu tư hoặc hồ sơ nghiệm thu dự án, không phải chỉ tiêu xuất xưởng bắt buộc.

Nói cách khác: một nhà cung cấp panel ALC hoàn toàn có thể bán hàng hợp chuẩn mà chưa từng thử va đập lần nào. Việc Panel ALC E-Block có kết quả thử va đập từ ba nguồn độc lập là điều nhà cung cấp tự nguyện làm thêm, không phải nghĩa vụ.

Thử nghiệm 1 - TCVN 12868:2020 tại phòng LAS-XD 498 (tháng 7/2022)

Phép thử do Liên hiệp Khoa học Địa chất Kiểm định Nền móng Xây dựng Sài Gòn (Saigon Union) - phòng thí nghiệm mã số LAS-XD 498, trực thuộc Tổng hội Địa chất Việt Nam, chứng nhận ISO 9001:2015 - thực hiện ngày 28/07/2022, phục vụ nghiệm thu cho một dự án chung cư tại TP.HCM.

Mẫu thử: tấm tường Panel ALC E-Block kích thước 2950 x 600 x 100 mm, khối lượng 105,17 kg. Toàn bộ quá trình có biên bản chứng kiến thí nghiệm với chữ ký đủ 5 bên: chủ đầu tư, tư vấn giám sát, nhà thầu thi công, đơn vị cung cấp mẫu và đơn vị thí nghiệm.

Phương pháp thử theo Điều 12, TCVN 12868:2020

• Lắp tấm tường lên khung thí nghiệm bằng thép hoặc bê tông cốt thép theo đúng biện pháp lắp dựng của nhà sản xuất, bảo quản tránh tác động bên ngoài tối thiểu 24 giờ trước khi thử.
• Vật va đập là bao đựng cát hình trụ dài 700mm, đường kính 200mm, khối lượng 30 kg; cát nhồi trong bao có cỡ hạt 1,25–2,5mm. Bao treo bằng cáp thép đường kính tối thiểu 1,5mm hoặc dây thừng đường kính tối thiểu 10mm.
• Điều chỉnh dây treo sao cho trọng tâm bao cát ở vị trí ban đầu nằm ngang bằng trọng tâm tấm tường.
• Kéo bao cát về vị trí chuẩn bị - trọng tâm cao hơn vị trí ban đầu 500mm - rồi thả rơi tự do để bao lắc vào mặt tường. Đây là phép thử con lắc, không phải thả rơi thẳng đứng xuống mặt tấm.
• Thực hiện liên tiếp 5 lần va đập, sau đó kiểm tra vết nứt xuyên trên cả hai mặt tấm. Vết nứt chỉ được tính là "xuyên" khi xuất hiện đồng thời ở cả mặt trước và mặt sau; chiều rộng đo với độ chính xác đến 0,1mm.

Kết quả

Cần hình dung đúng mức độ khắc nghiệt: một bao cát 30 kg lắc vào tường 5 lần liên tiếp tại cùng một vị trí là tình huống nặng hơn nhiều so với va chạm thường gặp trong sử dụng thực tế. Cùng tổ mẫu này còn đạt cả phép thử chịu uốn và phép thử treo vật nặng - xem chi tiết tại bài viết về khả năng chịu lực của Panel ALC.

Thử nghiệm 2 - Đợt thử con lắc tháng 01/2018 theo phương pháp TCVN 11524:2016

Trước khi có phiếu kết quả năm 2022, tường Panel ALC đã được thử va đập từ tháng 01/2018 bằng bộ khung thử con lắc chuyên dụng, tại phòng thí nghiệm được công nhận theo hệ thống VILAS, mã số LAS-498.

Phương pháp áp dụng khi đó là mục 5.2.6 "Xác định cấp độ bền va đập" của TCVN 11524:2016. Cần nói rõ bối cảnh để tránh hiểu nhầm: TCVN 11524:2016 là tiêu chuẩn cho tấm tường rỗng bê tông đúc sẵn theo công nghệ đùn ép - một loại sản phẩm khác, không phải bê tông khí chưng áp. Tại thời điểm đầu năm 2018, Việt Nam chưa ban hành tiêu chuẩn riêng cho tấm bê tông khí chưng áp cốt thép (bộ TCVN 12867/12868 mãi năm 2020 mới có), nên đây là phương pháp thử va đập cho tường ngăn nhẹ gần nhất và phù hợp nhất có thể áp dụng.

Về nguyên lý, hai phương pháp giống nhau: mẫu tường dựng đứng trong khung thép cứng, túi cát treo dây cáp được kéo lên độ cao xác định rồi thả rơi tự do va đập vào tâm mẫu. Khác biệt nằm ở thông số cụ thể - TCVN 11524:2016 quy định dây cáp đường kính 15mm, chiều dài từ tâm túi cát đến palăng 5m, khung phải đủ cứng để độ võng ngang nhỏ hơn 3mm khi gia tải 9,8 kN; TCVN 12868:2020 quy định bao cát 30 kg và chênh cao 500mm như đã nêu ở trên.

Giá trị của đợt thử 2018 không nằm ở con số nghiệm thu, mà ở chỗ nó cho thấy sản phẩm đã được đưa đi kiểm chứng va đập từ trước khi có bất kỳ quy định nào bắt buộc.

Thử nghiệm 3 - Bộ 14 phép thử BS 5234 tại Singapore, đạt hạng SD

Bên cạnh thử trong nước, tường panel EBLOCK còn được một khách hàng tại Singapore chủ động thực hiện bộ thử nghiệm độc lập đầy đủ theo BS 5234 - tiêu chuẩn Anh/Châu Âu về độ vững chắc (robustness) của tường ngăn, được xem là một trong những bộ tiêu chuẩn khắt khe nhất trong ngành xây dựng.

Bộ thử nghiệm gồm đầy đủ 14 phép thử, bao gồm: va đập vật cứng (hard body impact), va đập vật mềm (soft body impact), đám đông đè lên tường (crowd pressure), treo vật nặng, và thử nghiệm dập cửa (door slamming).

Kết quả: toàn bộ 14 phép thử đều đạt, ở mức phân hạng cao nhất theo BS 5234 - SD (Severe Duty), tức mức chịu va đập cao nhất trong thang phân hạng của tiêu chuẩn này, thường áp dụng cho các khu vực có nguy cơ va đập cao như hành lang công cộng, trường học, bệnh viện, khu vực đông người qua lại.

Thông số kỹ thuật của phép thử va đập theo tiêu chuẩn Châu Âu

Góc treo dây quyết định quỹ đạo và động năng thực tế của quả nặng khi va chạm vào tường - đây là lý do vì sao việc đo đạc chính xác trước khi thử là bắt buộc để đảm bảo kết quả phản ánh đúng năng lượng va đập theo tiêu chuẩn.

Thang phân hạng độ vững chắc BS 5234 và ý nghĩa với công trình

BS 5234 phân loại tường ngăn theo các mức độ vững chắc tăng dần, từ mức thấp (phù hợp khu vực ít va chạm như phòng ở gia đình) đến mức cao nhất SD - Severe Duty, dành cho khu vực có nguy cơ va đập thường xuyên và cường độ mạnh.

Việc tường Panel ALC E-Block đạt mức SD trên toàn bộ 14 phép thử cho thấy sản phẩm không chỉ đáp ứng yêu cầu cho công trình nhà ở dân dụng thông thường, mà còn phù hợp với các công trình có yêu cầu khắt khe hơn: trường học, bệnh viện, hành lang chung cư, nhà xưởng công nghiệp có mật độ di chuyển cao.

Tổng hợp ba chương trình thử nghiệm

Điểm đáng chú ý là Panel ALC E-Block có kết quả kiểm chứng ở cả hai hệ tiêu chuẩn: TCVN tại Việt Nam và BS 5234 tại Anh/Châu Âu - hai bộ tiêu chuẩn có phương pháp thử và cách phân hạng khác nhau nhưng cùng mục tiêu đánh giá độ vững chắc của tường ngăn nhẹ trước va đập trong sử dụng thực tế.

Điều này có ý nghĩa quan trọng với các công trình có yếu tố nước ngoài (chủ đầu tư, đơn vị thiết kế hoặc thẩm định quốc tế) - sản phẩm đã có cơ sở đối chiếu với tiêu chuẩn quốc tế được công nhận rộng rãi, không chỉ dừng ở tiêu chuẩn trong nước.

Câu hỏi thường gặp

1. Tường Panel ALC chịu va đập được không?

Được. Theo phiếu kết quả thử nghiệm TCVN 12868:2020 tại phòng LAS-XD 498, mẫu tấm Panel ALC E-Block 2950x600x100mm chịu 5 lần va đập liên tiếp bằng bao cát 30 kg thả theo kiểu con lắc từ chênh cao 500mm mà không xuất hiện vết nứt xuyên tấm trên cả hai mặt.

2. Thử va đập panel ALC theo TCVN 12868:2020 làm như thế nào?

Tấm được lắp lên khung thí nghiệm và bảo quản tối thiểu 24 giờ. Vật va đập là bao đựng cát hình trụ dài 700mm, đường kính 200mm, khối lượng 30 kg, treo bằng cáp thép hoặc dây thừng. Bao được kéo lên vị trí có trọng tâm cao hơn vị trí ban đầu 500mm rồi thả rơi tự do lắc vào mặt tường, lặp lại 5 lần liên tiếp. Sau đó kiểm tra vết nứt xuyên - chỉ tính là xuyên khi vết nứt xuất hiện đồng thời ở cả hai mặt tấm.

3. Độ bền va đập có phải chỉ tiêu bắt buộc của panel ALC không?

Không. TCVN 12867:2020 quy định các chỉ tiêu bắt buộc gồm cường độ chịu nén và khối lượng thể tích, độ co khô, độ ẩm xuất xưởng, bảo vệ cốt thép chống ăn mòn, khả năng chịu uốn và khả năng treo vật nặng - không bao gồm khả năng chịu va đập. Phương pháp thử va đập được quy định tại Điều 12 TCVN 12868:2020 và thường thực hiện theo yêu cầu của chủ đầu tư hoặc hồ sơ nghiệm thu dự án.

4. Vì sao đợt thử năm 2018 lại áp dụng TCVN 11524:2016?

Vì thời điểm đó Việt Nam chưa ban hành tiêu chuẩn riêng cho tấm bê tông khí chưng áp cốt thép - bộ TCVN 12867:2020 và TCVN 12868:2020 đến năm 2020 mới có. TCVN 11524:2016 (tiêu chuẩn cho tấm tường rỗng bê tông đúc sẵn theo công nghệ đùn ép) khi ấy là văn bản có phương pháp thử va đập cho tường ngăn nhẹ gần nhất và phù hợp nhất có thể áp dụng. Hai phương pháp cùng nguyên lý con lắc túi cát, chỉ khác thông số cụ thể.

5. BS 5234 là tiêu chuẩn gì?

BS 5234 là tiêu chuẩn Anh (British Standard) quy định phương pháp thử và phân hạng độ vững chắc (robustness) của tường ngăn nhẹ trước các dạng va đập trong sử dụng thực tế - bao gồm va đập vật cứng, vật mềm, áp lực đám đông và các tình huống va chạm khác.

6. SD (Severe Duty) nghĩa là gì trong phân hạng độ bền tường?

SD là mức phân hạng cao nhất trong thang đánh giá của BS 5234, thể hiện khả năng chịu va đập ở cường độ mạnh nhất - phù hợp cho khu vực có nguy cơ va chạm cao như hành lang công cộng, trường học, bệnh viện.

7. Panel ALC có phù hợp cho công trình công cộng đông người không?

Có. Với kết quả 0 vết nứt xuyên theo TCVN 12868:2020 và đạt hạng SD trên bộ đầy đủ 14 phép thử BS 5234, tường Panel ALC E-Block đáp ứng được yêu cầu độ bền va đập cho các công trình công cộng có mật độ di chuyển cao.

8. Có thể xem báo cáo thử nghiệm chi tiết ở đâu?

Khách hàng có nhu cầu sử dụng kết quả thử nghiệm cho hồ sơ đấu thầu, thẩm định hoặc mục đích kỹ thuật khác có thể liên hệ trực tiếp Càn Thanh qua hotline để được hỗ trợ cung cấp thêm thông tin.

Liên hệ tư vấn kỹ thuật

Cần thêm thông tin kỹ thuật, hồ sơ thử nghiệm hoặc tư vấn cấu hình panel phù hợp cho công trình yêu cầu độ bền va đập cao? Đội ngũ kỹ sư Càn Thanh hỗ trợ tư vấn miễn phí.